Zelfreflectie

16 januari 2026

Zelfreflectie

Beste broeders en zusters, vrees Allah swta en weet dat het onderzoeken en ter verantwoording roepen van onze ziel één van de belangrijkste fundamenten van het geloof is. Het behoort tot de eigenschappen van de gelovigen dat zij altijd allereerst reflecteren op hun eigen tekortkomingen en nalatigheid. Deze zelfreflectie betekent dat we stilstaan bij onze daden, vóórdat we voor Allah swta zullen staan en er geen weg terug meer is. Zorg dat je vandaag rekenschap aflegt, vóórdat je morgen wordt afgerekend. Dat je je voorbereidt op de ontmoeting met de Schepper en nadenkt waarmee je allemaal geconfronteerd zal worden op die dag waar geen ontkomen aan is en waar je geen helper zal hebben. Degene die zich op aarde hier al van bewust is en rekenschap aflegt, zal het op die dag makkelijker hebben.

De wijze gelovige is degene die zichzelf constant corrigeert en werkt voor wat na de dood komt. De achteloze mens is degene die zijn begeerten volgt en er maar vanuit gaat dat Allah swta hem zal vergeven. De tweede recht geleide kalief Umar Ibn al Khattab zei: Reken af met jezelf, voordat Allah swta met je afrekent en weeg je acties voordat Allah swta je acties weegt. Op die manier zal je het makkelijker maken voor jezelf op de dag des oordeels, de dag waarop niks verborgen zal blijven.

Zelfreflectie is een essentieel onderdeel in ons streven naar verbetering. Als we iets goed gedaan hebben, danken we Allah en vragen we om standvastigheid. En als we iets slechts gedaan hebben, tonen we berouw, vragen om vergeving en keren terug naar de barmhartige. We zijn in constante strijdt met onze ziel die ons aanzet onze begeerten te volgen, want wie geen discipline kan tonen, zal het Paradijs niet binnengaan. De vergevingsgezinde heeft het Paradijs verbonden aan zelfbeheersing en strijd tegen de ziel. Deze strijd of grote Jihad tegen de ziel kent verschillende niveaus: ten eerste de strijd om kennis te verkrijgen. Als tweede is er de strijd om naar die kennis te handelen. Ten derde moeten we anderen bijstaan in hun strijd en als laatste strijden we om geduldig te blijven bij tegenslag en schade. Allah swta zegt:

“Bij de wegtikkende tijd. Zeker, de mens lijdt zeker verlies, behalve degenen die geloven en goede daden verrichten en elkaar aansporen tot de waarheid en elkaar aansporen tot geduld.”

In de strijd tegen onze ziel hebben we de hulp van de barmhartige nodig. We zoeken constant onze toevlucht bij hem met du’a en dhikr. De boodschapper Mohammed ﷺ leerde ons de volgende du’a:

“O Allah, maak mijn ziel godsvruchtig en zuiver het; U bent de beste in het zuiveren.”

Ben je bewust van je zonden en tekortkomingen en denk na over je verleden om daar lessen uit trekken. Onderzoek je hart en leg rekenschap af over je ogen, oren, tong en ledematen. Moge Allah swta ons leiden op het rechte pad en ons helpen gehoorzaam te zijn. Moge Allah swta onze helpen zonden te vermijden en onze ledematen en tong te beschermen. Moge Allah swta ons inzicht en wijsheid schenken.